Ename is ontstaan uit het Frankische villa-domein "Ehinham", waarvan de kern gelegen was in het huidige Nederename. Het Bos t'Ename werd vrij zeker toen reeds gebruikt voor brandhout en beweiding. Grote delen waren immers "gemene" gronden, die door de ganse dorpsgemeenschap mochten gebruikt worden, en voornamelijk dienden voor beweiding. Door beweiding verarmt het bos tot "wastine". De beweiding verhindert immers het opschieten van nieuwe bomen en struiken, en brengt schade toe aan de bestaande bomen.

Toen Ename een grenssstad werd van het Ottoonse Rijk, was het bos de bron bij uitstek van timmerhout, brandhout en houtskool (voor de ijzer- en bronsgieterij). Wanneer de abdij de Ottoonse nederzetting vervangt, gaat de exploitatie van het bos door de abdij en de dorpsgemeenschap gewoon door. Het abdijarchief en het historisch en paleobotanisch onderzoek leveren ons heel wat gegevens over de evolutie van het Bos t'Ename. Zo weten we bijv. dat de abdij in 1290 het bosontginninggebied voor productie van brand- en timmerhout scheidde van de wastinegebieden door een doornhaag en grote delen van het bos herbeplantte met jonge bomen. Dit is zowat de oudst gekende herbebossing in onze geschiedenis. Deze grens is nog steeds in het landschap zichtbaar.