Opgravingen
Restauratie
Bouwhistorisch onderzoek
Planning
Techniek
Dorpsgemeenschap
 
       ONTDEKKING
Opgravingen gestart in het westkoor (5 sept. 1999)

Reeds in 1996, tijdens het vooronderzoek van de kerk, werd het westkoor afgesloten van het schip. Deze ingreep was het gevolg van de ontdekking van blindnissen in het koor, en het muuronderzoek dat hierop volgde.

Sleep het cirkelicoontje
om rond te kijken,
gebruik de SHIFT en CTRL toets
om in en uit te zoomen

Het westkoor is niet altijd een koor geweest

 

Van bij haar oprichting ca. 1000 werd de Sint-Laurentiuskerk gekenmerkt door de aanwezigheid van een oost- en een westkoor. Dit concept is typisch voor de Rijkskerken van het Heilig Roomse Rijk. Het oostkoor symboliseerde de geestelijke macht en het westkoor de wereldlijke macht van de keizer. In het graafschap Vlaanderen was dit systeem echter niet gebruikelijk. Toen de graaf van Vlaanderen Ename veroverde in 1050, verloor het westkoor dan ook zijn functie als liturgisch centrum. Het werd omgevormd tot een toegang tot de kerk. De dichtgemetselde ingang in de achterwand is hiervan nog altijd een getuigenis. Die toestand zou zo blijven tot 1762. Toen veranderde men de liturgische oriëntering van de kerk. Het oostkoor werd dan portaal en het vroegere westkoor kreeg zijn oorspronkelijke functie terug. De nieuwe ingang sloot beter aan op het sinds 1650 rechtgetrokken Enameplein dat de hoofdas van het dorp geworden was.

 

Sleep het cirkelicoontje
om rond te kijken,
gebruik de SHIFT en CTRL toets
om in en uit te zoomen
Muuronderzoek leidt tot merkwaardige vondst  

Tot voor 1996 lieten de strak bepleisterde wanden van het westkoor niet vermoeden dat deze ruimte oorspronkelijk een prachtig architecturaal geheel vormde. Toen het pleisterwerk in het kader van het onderzoek werd weggenomen, kwamen er tot ieders verbazing blindnissen te voorschijn. Ze verleenden aan de hoog optrekkende koorruimte een ongemeen rijke ornamentiek. Oorspronkelijk waren het er twaalf, een getal dat symbolisch naar de twaalf apostelen verwijst. De blindnis is een stijlelement dat o.a. ontleend is aan de 5de - 6de-eeuwse bouwwerken in Ravenna, de geliefkoosde verblijfplaats van de Ottoonse keizers in Italië.

Sleep het cirkelicoontje
om rond te kijken,
gebruik de SHIFT en CTRL toets
om in en uit te zoomen

Reconstructie van de kerk omstreeks 1020, gezien vanuit het westkoor

 

De aanwezigheid van twee koren, geaccentueerd door prachtige blindnissen in de wanden, maakt de Sint-Laurentiuskerk tot een unieke getuigenis van Ottoonse bouwkunst in Vlaanderen. Om de geschiedenis van dit uniek gebouw te kunnen reconstrueren zal de kerk over haar volledige oppervlakte opgegraven worden.

 
Ename 974 website, versie 3.2, © Ename 974 - Inlichtingen : museum@ename974.org