Opgravingen
Restauratie
Bouwhistorisch onderzoek
Planning
Techniek
Dorpsgemeenschap
 
   ONTDEKKING

Muizen uit de 16de eeuw (29 feb. 2000)

Opgravingen in de zuidelijke zijbeuk brachten op een laatmiddeleeuwse tegelvloer een laag resten van vogels en kleine knaagdieren aan het licht. Het is niet onwaarschijnlijk dat deze vondst indirect te maken heeft met de godsdiensttroebelen op het einde van de 16de eeuw.

In 1578 veroverden de Calvinisten immers de streek van Oudenaarde en verwoestten de Sint-Salvatorsabdij van Ename. De "Vlaamse Olijfberg" werd toen gesticht. Dit zijn 7 gemeenten (waaronder Ename) met een uitgesproken protestants karakter. Tot de huidige dag heeft de protestantse inbreng van de 16de eeuw sporen in de streek nagelaten. Zo bestaat er in Horebeke, niet ver van Ename, nog steeds een actieve protestantse gemeenschap die teruggaat tot deze "Vlaamse Olijfberg". En tot voor enkele tientallen jaren waren er in Etikhove en Maarke nog protestantse tempels.

 

Resten van knaagdieren en vogels leiden tot een interessante hypothese

In 1582 wordt de streek heroverd door katholieke, Spaanse troepen. Het is dus best mogelijk dat de Sint-Laurentiuskerk na 1578 enkele jaren, misschien zefs tot 1596, leegstond en niet meer voor de katholieke eredienst werd gebruikt.

Aangezien ons een bedevaartsvaantje van de Sint-Laurentiuskerk is nagelaten uit 1596 (foto hiernaast), mogen we aannemen dat de eredienst ten laatste in 1596 werd hervat. Datzelfde jaar hervatten de monniken ook hun activiteiten in de abdij, en schenken aartshertogen Albrecht en Isabella twee tropische palmen aan de abdij. De feestelijke optocht rond de kerk en de vlag op de kerktoren duiden misschien op een plechtige heropening van de kerk ?

 

 

De overblijfselen zijn afkomstig van braakballen van uilen en bevatten restanten van muizen, ratten en kleine vogels. De kerk moet dus een tijdlang vrij toegankelijk geweest zijn voor deze vogels.

Toch heeft de kerk tijdens de godsdiensttroebelen van 1578 tot 1582 waarschijnlijk geen zware schade geleden want het bedevaartsvaantje toont geen zichtbare verwoestingen, terwijl de abdij als een troosteloze ruine wordt afgebeeld.

Archeologe Nancy Lemay toont de overblijfselen...  

Uit een demografische studie van Geert Berings blijkt ook dat de bevolking van Ename na 1578 op minder dan de helft terugvalt, en dat heel wat gebouwen stonden te verkrotten. Waarschijnlijk vluchtte een groot deel van de bevolking na 1582 naar Nederland...

Het is dus mogelijk dat de aangetroffen dierlijke resten nog stille getuigen zijn van deze troebele periode uit onze geschiedenis. Hopelijk zullen nieuwe vondsten tijdens verdere opgravingen uitsluitsel geven over deze hypothese.

...van muizen, ratten en vogels  

Omdat de meeste dierlijke resten zeer klein en fijn zijn wordt de laag waarin ze voorkomen, gestockeerd in gesloten emmers. Deze grond zal na de opgravingen worden uitgezeefd en een archeozoöloog bestudeert vervolgens de overblijfselen.

 

De laag met dierlijke resten wordt bewaard omlater uitgezeefd te worden  

Wat voorafging ...

 
Ename 974 website, versie 3.2, © Ename 974 - Inlichtingen : museum@ename974.org